O czym dyskutowali członkowie i obserwatorzy Rady Pomorskiego Oddziału NFZ podczas listopadowego posiedzenia?

Notatka z posiedzenia Rady Pomorskiego Oddziału Wojewódzkiego NFZ

1. Informacje wstępne

1.1. Dane identyfikacyjne posiedzenia

Data: 26 listopada 2025 r. Miejsce: Siedziba Pomorskiego Oddziału Wojewódzkiego NFZ 

1.2. Lista obecności

Członkowie Rady

1. Jolanta Szydłowska – Przewodnicząca
2. Sebastian Susmarski – Zastępca Przewodniczącej
3. Katarzyna Błaszczyk
4. Zbigniew Canowiecki
5. Daria Dyks
6. Magdalena Kaczorowska
7. Anna Kos
8. Justyna Kujawska
9. Iwona Ryckiewicz

Obserwatorzy

1. Krzysztof Wójcikiewicz – Przedstawiciel Okręgowej Izby Lekarskiej w Gdańsku
2. Sebastian Irzykowski – Przedstawiciel Okręgowych Izb Pielęgniarek i Położnych w Gdańsku i Słupsku
3. Michał Pietrzykowski – Przedstawiciel Okręgowej Izby Aptekarskiej
4. Alicja Utracka – Przedstawiciel Krajowej Rady Diagnostów Laboratoryjnych
5. Kinga Wardecka – Przedstawiciel Krajowej Rady Fizjoterapeutów

Goście

1. Ewelina Matoga – Dyrektor Departamentu Kontroli Centrali Narodowego Funduszu Zdrowia
2. Anita Sztenc – Naczelnik Terenowego Wydziału Kontroli Centrali Narodowego Funduszu Zdrowia

1.3. Porządek obrad

1. Omówienie działań kontrolnych Narodowego Funduszu Zdrowia.
2. Podjęcie uchwały w sprawie przyjęcia planu pracy Pomorskiego OW NFZ na rok 2026.
3. Podjęcie uchwały w sprawie zaopiniowania planu zakupu świadczeń zdrowotnych dla obszaru województwa pomorskiego na rok 2026.
4. Wolne wnioski.
5. Ustalenie terminu kolejnego posiedzenia.

2. Przebieg posiedzenia

2.1. Omówienie działań kontrolnych Narodowego Funduszu Zdrowia

Pierwszym punktem porządku obrad było omówienie strategicznej funkcji kontrolnej Narodowego Funduszu Zdrowia, stanowiącej kluczowy mechanizm zapewnienia prawidłowości, celowości i efektywności wydatkowania środków publicznych. Prezentację w tym zakresie przedstawiła Ewelina Matoga, Dyrektor Departamentu Kontroli Centrali NFZ, przybliżając mechanizmy, skalę oraz skutki działań kontrolnych realizowanych w skali kraju i na terenie województwa pomorskiego.

2.1.1. Główne założenia i wyniki działań kontrolnych – prezentacja

W ramach prezentacji omówiono kluczowe aspekty działalności kontrolnej NFZ.

• Główne obszary kontroli świadczeń: Działania kontrolne w zakresie realizacji świadczeń obejmują weryfikację czterech kluczowych obszarów:
  • Organizacja, sposób i jakość udzielania świadczeń.
  • Dostępność do świadczeń opieki zdrowotnej.
  • Zgodność udzielania świadczeń z obowiązującymi przepisami oraz zawartą umową.
  • Posiadanie uprawnień do udzielania świadczeń przez osoby wykonujące zawody medyczne.
• Główne obszary kontroli ordynacji: Kontrola w zakresie ordynacji leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia i wyrobów medycznych koncentruje się na:
  • Zasadności wyboru leków.
  • Zgodności ordynacji ze wskazaniami refundacyjnymi określonymi w obwieszczeniach Ministra Zdrowia.
  • Przestrzeganiu zasad wystawiania recept refundowanych.
• Główne obszary kontroli aptek: Weryfikacja działalności aptek obejmuje:
  • Prawidłowość wydawania refundowanych leków.
  • Posiadanie uprawnień do realizacji recept.
  • Działanie apteki lub punktu aptecznego zgodnie z zezwoleniem.
  • Zgodność przekazywanych danych sprawozdawczych z danymi zawartymi na receptach.
• Zdarzenia inicjujące kontrole: Postępowania kontrolne inicjowane są na podstawie czterech głównych źródeł:
  • Roczny plan kontroli, opracowywany na podstawie zgłoszeń komórek organizacyjnych Centrali i oddziałów wojewódzkich NFZ.
  • Wnioski dyrektorów oddziałów wojewódzkich o przeprowadzenie kontroli doraźnej.
  • Analizy własne Departamentu Kontroli.
  • Bezpośrednie zlecenia kontroli dokonane przez Prezesa NFZ lub dyrektora departamentu, będące reakcją na bieżącą sytuację w kraju (np. doniesienia medialne, w których zachodzi prawdopodobieństwo występowania nieprawidłowości).
• Skutki postępowań kontrolnych: Działania kontrolne generują skutki w trzech wymiarach: finansowym, niefinansowym i systemowym.

• Współpraca instytucjonalna: NFZ prowadzi szeroko zakrojoną współpracę z kluczowymi instytucjami państwowymi w celu zwiększenia efektywności działań kontrolnych, w tym z: Ministerstwem Zdrowia, Rzecznikiem Praw Pacjenta, Naczelną Izbą Lekarską, Centrum e-Zdrowia (CEZ), Komendą Główną Policji, Centralnym Biurem Antykorupcyjnym oraz Centralnym Biurem Śledczym Policji.
• Dane statystyczne (2019-2025): W latach 2019-2025 (dane do listopada) NFZ skierował do prokuratury łącznie 118 zawiadomień o możliwości popełnienia przestępstwa na łączną kwotę szkody 203 852 620,64 zł. W tym okresie wniesiono 32 akty oskarżenia i wydano 10 wyroków skazujących. Podkreślono, że na terenie województwa pomorskiego zgłoszono sprawę dotyczącą refundacji na kwotę 82 milionów PLN.

• Liczba działań kontrolnych (2020-2025): W skali kraju liczba kontroli rosła od 1840 w 2020 roku do szczytowego poziomu 4006 w roku 2022, po czym odnotowano tendencję spadkową do 1059 postępowań w 2025 roku (dane do października). W Pomorskim OW NFZ liczba kontroli wahała się, osiągając szczyt w 2021 roku (450 kontroli), a w 2025 roku wyniosła 116.
• Skutki finansowe (2020-2025): W skali kraju wartość skutków finansowych kontroli wykazywała tendencję wzrostową, osiągając w 2025 roku poziom 125 738,98 tys. zł. Dla Pomorskiego OW najwyższą wartość odnotowano w 2024 roku (7 776,16 tys. zł), natomiast w 2025 roku wyniosła ona 3 532,57 tys. zł.

2.1.2. Dyskusja i wyjaśnienia

Po prezentacji członkowie Rady zadali szereg pytań, które doprowadziły do uszczegółowienia następujących kwestii:

• Zakres kontroli: przedstawiciele NFZ podkreślili, że Fundusz nie kontroluje metody leczenia, a jedynie zgodność działań świadczeniodawcy z obowiązującymi przepisami, warunkami umowy i zasadami rozliczeń. W przypadku podejrzenia nieprawidłowości w samym procesie leczenia, sprawa jest zgłaszana do właściwych organów, takich jak prokuratura czy rzecznicy odpowiedzialności zawodowej.
• Przykłady interwencji systemowych: wskazano, że wnioski z kontroli prowadzą do zmian systemowych. Jako przykłady podano zmianę wyceny procedur (np. pulsoksymetria, która przestała być podstawą do rozliczania w droższej grupie JGP) oraz wyłączenie grup ortopedycznych (H31 F, E) z możliwości rozliczania na oddziałach chirurgii ogólnej w celu zapobiegania nadużyciom.
• Kontrola ordynacji leków: Omówiono problematykę kontroli leków refundowanych, wskazując jako przykład preparat Ozempic, który bywał ordynowany w celu redukcji masy ciała u pacjentów bez wskazań refundacyjnych (m.in. cukrzycy). Zaznaczono, że kontrole NFZ nie obejmują recept nierefundowanych (wystawianych na 100%), jednak w przypadkach budzących wątpliwości (np. dotyczących opioidów) Fundusz współpracuje z innymi organami, m.in. z Głównym Inspektorem Farmaceutycznym.
• Problemy systemowe: w dyskusji zwrócono uwagę na szersze problemy systemowe, takie jak niedoszacowanie lub przeszacowanie wartości niektórych procedur medycznych, wpływ grup interesów na procesy decyzyjne oraz nadmierne obciążenie Szpitalnych Oddziałów Ratunkowych przez pacjentów, którzy nie wymagają pomocy w trybie nagłym. Podkreślono, że rozwiązanie tych problemów często wymaga decyzji na poziomie politycznym i zmian legislacyjnych, które są procesami długotrwałymi.
• Kontrola norm zatrudnienia: w odpowiedzi na pytanie członka Rady potwierdzono, że NFZ realizuje kontrole norm zatrudnienia, w tym personelu pielęgniarskiego, w oparciu o wymogi określone w rozporządzeniach koszykowych. Zadeklarowano, że szczegółowe dane dotyczące wyników tych kontroli w województwie pomorskim zostaną przedstawione na kolejnym posiedzeniu Rady.

Po wyczerpaniu tematyki działań kontrolnych, Rada przeszła do omówienia planu pracy Oddziału na nadchodzący rok.

2.2. Plan pracy Pomorskiego Oddziału Wojewódzkiego NFZ na rok 2026

Kolejny punkt porządku obrad dotyczył planu pracy, stanowiącego narzędzie strategicznego zarządzania przez cele, które zapewnia spójność działań oddziału wojewódzkiego z ogólnokrajowymi priorytetami Narodowego Funduszu Zdrowia.

2.2.1. Przedstawienie projektu planu

Przedstawiony Radzie projekt planu pracy na rok 2026 jest szóstą edycją dokumentu opracowanego w oparciu o zasady zarządzania procesowego.

• Podstawa prawna i struktura: Plan opiera się na uchwale Rady NFZ nr 10/2025/V z dnia 7 listopada 2025 r. i zawiera 22 cele do realizacji.
• Kontynuacja i zmiany: 18 celów stanowi kontynuację działań z roku 2025. W odpowiedzi na pytanie członka Rady, przedstawicielka Oddziału wyjaśniła, że wprowadzono 4 cele nowe, a 5 celów z poprzedniego planu usunięto.
• Zasady monitorowania: realizacja celów będzie monitorowana w ujęciu kwartalnym, narastająco. Sprawozdanie roczne z realizacji planu zostanie przedstawione Radzie do 15 lutego roku następującego po roku, którego dotyczy plan.

2.2.2. Głosowanie i podjęcie uchwały

Po krótkiej dyskusji i udzieleniu wyjaśnień, Przewodnicząca Rady poddała pod głosowanie projekt uchwały w sprawie przyjęcia planu pracy.

Rada Pomorskiego Oddziału Wojewódzkiego NFZ jednogłośnie podjęła Uchwałę nr 2/7/2025 w sprawie przyjęcia planu pracy Pomorskiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia na rok 2026.

Po przyjęciu strategicznego planu pracy, Rada przystąpiła do zaopiniowania kluczowego dokumentu finansowego, jakim jest plan zakupu świadczeń zdrowotnych.

2.3. Plan zakupu świadczeń zdrowotnych na rok 2026

Przedmiotem obrad był projekt planu zakupu świadczeń, który stanowi operacyjne odzwierciedlenie planu finansowego i podstawę kontraktowania usług medycznych na terenie województwa w celu zabezpieczenia dostępu do opieki zdrowotnej dla jego mieszkańców.

2.3.1. Główne założenia i alokacja środków

Projekt planu zakupu świadczeń na 2026 rok został przygotowany w oparciu o analizę mapy potrzeb zdrowotnych, Krajowy i Wojewódzki Plan Transformacji oraz rekomendacje Agencji Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji (AOTMiT). Planowane środki na koszty świadczeń opieki zdrowotnej na rok 2026 w województwie pomorskim wzrosną w stosunku do planu pierwotnego na rok 2025.

Alokacja środków w poszczególnych rodzajach świadczeń przedstawia się następująco:

• Podstawowa Opieka Zdrowotna: (2025: 1 151 024 000,00 zł -> 2026: 1 228 808 000,00 zł)
  • Plan zakłada zabezpieczenie środków w oparciu o aktualną liczbę podopiecznych, rozwój opieki koordynowanej i budżetu powierzonego oraz uwzględnienie dodatków motywacyjnych za realizację profilaktyki chorób układu krążenia.
• Ambulatoryjna Opieka Specjalistyczna: (2025: 1 032 188 000,00 zł -> 2026: 1 205 224 000,00 zł)
  • Priorytetem jest utrzymanie dostępności świadczeń, w tym w zakresie tomografii komputerowej i rezonansu magnetycznego, zabezpieczenie dostępu do ginekologii i położnictwa oraz utrzymanie nielimitowanego charakteru profilaktyki raka szyjki macicy.
• Leczenie Szpitalne: (2025: 5 596 326 000,00 zł -> 2026: 6 341 516 000,00 zł)
  • Priorytetem w leczeniu szpitalnym jest utrzymanie nielimitowanego dostępu w ramach Krajowej Sieci Onkologicznej i Kardiologicznej, rozwój chemioterapii w trybie ambulatoryjnym oraz zwiększenie dostępności do świadczeń deficytowych, jak neurochirurgia.
• Opieka Psychiatryczna i Leczenie Uzależnień: (2025: 467 101 000,00 zł -> 2026: 507 559 000,00 zł)
  • Plan zakłada zwiększenie nakładów w poszczególnych zakresach oraz uzupełnienie sieci świadczeń, ze szczególnym uwzględnieniem opieki psychiatrycznej dla dzieci i młodzieży.
• Świadczenia Pielęgnacyjne i Opiekuńcze: (2025: 171 816 000,00 zł -> 2026: 201 043 000,00 zł)
  • Założono dodatkowe zwiększenie środków na realizację świadczeń dla pacjentów o najniższej skali Barthel, w tym żywionych dojelitowo lub pozajelitowo.
• Opieka Paliatywna i Hospicyjna: (2025: 114 130 000,00 zł -> 2026: 147 074 000,00 zł)
  • Wzrost finansowania wynika z nielimitowanego charakteru świadczeń, a plan zakłada dodatkowe postępowania w celu uzupełnienia sieci w obszarach deficytowych.
• Leczenie Stomatologiczne: (2025: 212 210 000,00 zł -> 2026: 233 456 000,00 zł)
  • Zaplanowano postępowania uzupełniające w celu likwidacji tzw. „białych plam” oraz zwiększenia dostępności do świadczeń specjalistycznych dla dzieci i młodzieży.
• Profilaktyczne Programy Zdrowotne: (2025: 26 531 000,00 zł -> 2026: 34 361 000,00 zł)
  • Celem jest zwiększenie dostępności do świadczeń w ramach programów profilaktyki raka szyjki macicy, raka piersi oraz badań prenatalnych.
• Świadczenia Zdrowotne Kontraktowane Odrębnie: (2025: 216 400 000,00 zł -> 2026: 266 099 000,00 zł)
  • Plan uwzględnia zwiększenie nakładów na dializoterapię oraz nielimitowany charakter świadczeń dla osób do 18 r.ż. i opieki koordynowanej nad kobietą w ciąży.
• Pomoc Doraźna i Transport Sanitarny: (2025: 22 469 000,00 zł -> 2026: 22 900 000,00 zł)
  • Plan zakłada zabezpieczenie dostępności do świadczeń na niezmienionym poziomie.
• Ratownictwo Medyczne: (2025: 271 648 227,21 zł -> 2026: 308 517 270,52 zł)
  • Zaplanowane środki uwzględniają nowelizację ustawy o Państwowym Ratownictwie Medycznym i modyfikację składu zespołów ratownictwa.
• Lecznictwo Uzdrowiskowe: (2025: 62 550 000,00 zł -> 2026: 62 518 500,00 zł)
  • Plan zakłada podwyższenie ceny osobodnia oraz dąży do równomiernego rozłożenia liczby skierowań w ciągu całego roku.
• Programy Pilotażowe: (2025: 83 230 000,00 zł -> 2026: 6 937 000,00 zł)
  • Znaczący spadek wartości wynika z wygasania z końcem 2025 roku kilku programów pilotażowych, m.in. dotyczących Centralnej Elektronicznej Rejestracji, Centrów Zdrowia Psychicznego oraz edukacji żywieniowej.

2.3.2. Dyskusja i podjęcie uchwały

W trakcie dyskusji członkowie Rady wyrazili uznanie dla profesjonalizmu, z jakim Pomorski Oddział NFZ przygotował projekt podziału środków finansowych. Jednocześnie Rada podtrzymała swoje wcześniejsze stanowisko dotyczące niewystarczającej ogólnej kwoty środków przyznanych województwu pomorskiemu w planie finansowym na 2026 rok.

W związku z powyższym, Rada uznała, że konsekwentnym działaniem będzie wydanie negatywnej opinii o planie zakupu, co stanowi kontynuację negatywnej opinii o planie finansowym. W uzasadnieniu uchwały postanowiono jednak jednoznacznie podkreślić, że zastrzeżenia Rady dotyczą wyłącznie wysokości alokacji dla województwa, a nie sposobu jej rozdysponowania przez Oddział. Na wniosek Przewodniczącego ORPiP w Słupsku ustalono, że informacja o skali niezapłaconych nadwykonań w województwie pomorskim zostanie przedstawiona na jednym z przyszłych posiedzeń, po zamknięciu i rozliczeniu bieżącego roku.

Po dyskusji Rada Pomorskiego Oddziału Wojewódzkiego NFZ podjęła Uchwałę nr 3/8/2025, w której negatywnie zaopiniowała projekt planu zakupu świadczeń opieki zdrowotnej dla obszaru województwa pomorskiego na rok 2026.

Uzasadnienie do uchwały stanowi, że: „Negatywna opinia Rady jest konsekwencją negatywnej opinii wyrażonej wobec planu finansowego na 2026 rok. W opinii Rady przedstawione środki są niewystarczające dla zabezpieczenia świadczeń zdrowotnych na terenie województwa pomorskiego. Sposób podziału środków, dokonany przez Oddział z dużym profesjonalizmem i zgodnie z wytycznymi, nie budzi zastrzeżeń Rady.”

Po zakończeniu dyskusji nad planem zakupu, Rada przeszła do ostatniej części posiedzenia.

3. Wolne wnioski i ustalenie terminu kolejnego posiedzenia

W ramach punktu dotyczącego wolnych wniosków nie zgłoszono dodatkowych tematów do dyskusji. Przewodnicząca Rady ustaliła termin kolejnego posiedzenia na 10 grudnia 2025 r.

4. Zakończenie

Wobec wyczerpania porządku obrad, Przewodnicząca Rady zamknęła posiedzenie.