Procedura wizytacji pielęgniarek, pielęgniarzy i położnych prowadzących praktykę zawodową

Etap I: Przygotowanie przez Okręgową Radę Pielęgniarek i Położnych

Zanim zespół wizytujący skontaktuje się z Tobą, Okręgowa Rada Pielęgniarek i Położnych (ORPiP) przeprowadza szereg formalnych czynności. Ten etap ma na celu zapewnienie, że kontrola jest planowa, legalna i przeprowadzana przez odpowiednio przygotowane osoby. Poniżej znajdziesz kluczowe kroki podejmowane przez Radę.

Roczny plan wizytacji

Zasadniczo, Twoja praktyka powinna znaleźć się w rocznym planie wizytacji, uchwalanym przez ORPiP w terminie do dnia 31 marca każdego roku. To wprowadza element przewidywalności i porządkuje działania kontrolne samorządu.

Wizytacje Pozaplanowe

W sytuacjach nagłych, Przewodniczący ORPiP może zlecić wizytację poza planem. Procedura mówi o „szczególnie uzasadnionych przypadkach, niecierpiących zwłoki” (§ 21 ProcWiz). Chociaż termin ten nie jest zdefiniowany, w praktyce dotyczy to sytuacji takich jak skargi pacjentów, sygnały o zagrożeniu bezpieczeństwa lub inne pilne kwestie wymagające natychmiastowej weryfikacji. O takiej decyzji Przewodniczący musi poinformować Radę.

Zlecenie przeprowadzenia wizytacji zawiera m.in. cel i zakres wizytacji, termin oraz imiona i nazwiska osób wizytujących (§ 4 ust. 2 ProcWiz).

Szczegółowe kwalifikacje wizytatorów

Członkami zespołu mogą być wyłącznie pielęgniarki lub położne, które spełniają rygorystyczne kryteria (§ 6 ust. 1 ProcWiz):

  • dają rękojmię należytego wykonania czynności (profesjonalizm, etyka).
  • Posiadają aktualne prawo wykonywania zawodu.
  • Legitymują się co najmniej 5-letnim stażem pracy w zawodzie.
  • Są aktualnie zatrudnione w dziedzinie pielęgniarstwa objętej kontrolą lub w dziedzinie pokrewnej.
  • W przypadku kontroli praktyki specjalistycznej, muszą posiadać tytuł specjalisty w odpowiedniej dziedzinie.

Imienne Upoważnienie

Każdy członek zespołu otrzymuje imienne upoważnienie, które musi Ci okazać na początku wizytacji. Jest ono ważne tylko na tę jedną, konkretną wizytację (§ 5 ust. 3 ProcWiz).

Gwarancja Bezstronności

Wizytator podlega wyłączeniu, jeśli istnieją okoliczności mogące budzić wątpliwości co do jego bezstronności (np. pokrewieństwo, stosunek podległości służbowej, itp.). Zapewnia to obiektywizm kontroli (§ 7 ProcWiz).

To Twoje kluczowe prawo na tym etapie! Musisz zostać poinformowana/y o planowanej wizytacji:

  • Forma: pisemnie lub elektronicznie (e-mail, ePUAP).
  • Termin: nie później niż 7 dni przed planowanym dniem wizytacji (§ 3 ust. 3 ProcWiz).
  • Treść: zawiadomienie musi określać termin, cel i zakres kontroli.

Ten czas jest dla Ciebie, aby spokojnie przygotować niezbędną dokumentację, zweryfikować stan faktyczny i uporządkować sprawy praktyki. To nie czas na tworzenie dokumentacji od zera, lecz na jej zebranie i weryfikację.

Etap II: Przebieg czynności wizytacyjnych

W dniu wizytacji zespół kontrolny pojawia się w miejscu prowadzenia Twojej praktyki. Działania wizytatorów podlegają ścisłym zasadom, a Ty jako osoba kontrolowana masz określone prawa i obowiązki. Celem tego etapu jest rzetelne ustalenie stanu faktycznego i ocena zgodności Twojej działalności z przepisami.

Wizytatorzy, po okazaniu upoważnienia, mają szerokie uprawnienia (art. 22 ust. 1 UoZPiP, § 11 ProcWiz). Mogą:

  • żądać ustnych i pisemnych wyjaśnień.
  • Wzywać do okazania dokumentów (w tym finansowych, organizacyjnych) i żądać sporządzenia ich kopii lub odpisów.
  • Mieć wgląd do dokumentacji medycznej, przy czym są zobowiązani do zachowania tajemnicy.
  • Wchodzić do wszystkich pomieszczeń praktyki.
  • Uczestniczyć w czynnościach związanych z udzielaniem świadczeń zdrowotnych.
  • Gromadzić dowody, w tym robić zdjęcia i pobierać dowody rzeczowe (np. próbki materiałów). Pobranie dowodu musi być udokumentowane w wystąpieniu (§ 11 ust. 3 ProcWiz).

Wszystkie ustalenia wizytatorów muszą być oparte na zebranych dowodach, co zapewnia obiektywizm kontroli (§ 11 ust. 2 ProcWiz).

Twoim podstawowym obowiązkiem jest umożliwienie przeprowadzenia kontroli. Dodatkowo, na żądanie wizytujących, musisz (§ 11 ust. 4 ProcWiz):

  • sporządzić kserokopie, odpisy lub wyciągi z dokumentów.
  • Przygotować zestawienia i obliczenia oparte na dokumentach.
  • Potwierdzić zgodność przygotowanych kopii z oryginałami.

Pamiętaj, że czynności kontrolne powinny odbywać się w godzinach pracy Twojej praktyki i w sposób jak najmniej zakłócający jej funkcjonowanie (§ 10 ProcWiz).

Odmowa poddania się czynnościom wizytacyjnym jest Twoim prawem, ale wiąże się z poważnymi konsekwencjami. Uniemożliwienie legalnej kontroli jest traktowane jako przewinienie zawodowe.

  1. Wizytujący odstępują od czynności i sporządzają na tę okoliczność notatkę służbową.
  2. Otrzymujesz notatkę i masz 7 dni roboczych na zgłoszenie pisemnych, umotywowanych zastrzeżeń do niej.
  3. Jeśli nie złożysz zastrzeżeń lub zostaną one uznane za bezzasadne, ORPiP powiadamia Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej (§ 12 ust. 2 ProcWiz).

To ważny mechanizm – nawet w sytuacji konfliktu masz prawo przedstawić swoje stanowisko na piśmie.

Etap III: Dokumentacja powizytacyjna

Każda wizytacja kończy się sporządzeniem formalnego dokumentu – „Wystąpienia powizytacyjnego”. To kluczowy dokument, który podsumowuje ustalenia kontroli i stanowi podstawę do dalszych działań. Masz prawo aktywnie uczestniczyć w tym etapie i kwestionować ustalenia, z którymi się nie zgadzasz.

Dokument ten jest sporządzany w dwóch identycznych egzemplarzach. Musi zawierać m.in. (§ 13 ust. 1 ProcWiz):

  • Dane Twojej praktyki i wizytatorów.
  • Daty kontroli.
  • Szczegółowy opis stanu faktycznego – co zostało stwierdzone podczas kontroli.
  • Precyzyjne wskazanie stwierdzonych nieprawidłowości wraz z podstawą prawną naruszenia.
  • Wnioski zespołu wizytującego.
  • Pouczenie o prawie, miejscu i terminie składania zastrzeżeń.

Dokument podpisują wizytujący oraz Ty jako osoba kontrolowana.

Procedura daje Ci trzy możliwości zakwestionowania ustaleń. To wielopoziomowy system ochrony Twoich praw.

  1. Przed podpisaniem (§ 13 ust. 2): Jeśli nie zgadzasz się z opisem stanu faktycznego, możesz od razu zgłosić umotywowane zastrzeżenia. Wizytujący mają obowiązek je zbadać i ewentualnie uzupełnić dokument. To najszybsza droga do sprostowania ewentualnych nieścisłości.
  2. Odmowa podpisu (§ 13 ust. 4): Masz prawo odmówić podpisania wystąpienia. Musisz wtedy w ciągu 7 dni roboczych złożyć pisemne wyjaśnienie przyczyn odmowy. Pamiętaj, że odmowa podpisu nie wstrzymuje biegu sprawy.
  3. Po otrzymaniu dokumentu (§ 15): Niezależnie od tego, czy podpisałaś/eś wystąpienie, masz 7 dni od jego otrzymania na wniesienie pisemnych zastrzeżeń do Okręgowej Rady Pielęgniarek i Położnych. Jest to formalna droga odwoławcza do organu nadrzędnego nad wizytatorami.

Umotywowane zastrzeżenia to takie, które są poparte konkretnymi argumentami, dowodami lub wskazaniem na błędy w ustaleniach faktycznych lub prawnych.

Etap IV: Wyniki i możliwe konsekwencje

Ustalenia zawarte w wystąpieniu powizytacyjnym mogą prowadzić do różnych działań ze strony Okręgowej Rady. Konsekwencje zależą od charakteru i wagi stwierdzonych nieprawidłowości. Poniższy schemat przedstawia możliwe ścieżki postępowania po wizytacji.

Postępowanie zostaje zakończone. Otrzymujesz egzemplarz wystąpienia powizytacyjnego bez zaleceń.

ORPiP wydaje zalecenia powizytacyjne i wyznacza termin na ich realizację (§ 16 ust. 2 ProcWiz).

Twoim obowiązkiem jest usunięcie uchybień w wyznaczonym terminie. Niezastosowanie się do zaleceń to prosta droga do scenariusza 3.

↓

Kontrola wykonania zaleceń
ORPiP może zweryfikować, czy zalecenia zostały wdrożone.

Jest to np. złożenie fałszywego oświadczenia przy rejestracji, poważne naruszenie warunków wykonywania działalności lub niezastosowanie się do wcześniejszych zaleceń (§ 16 ust. 1 ProcWiz).

↓

Wykreślenie z rejestru

ORPiP może podjąć decyzję o wykreśleniu Twojej praktyki z rejestru podmiotów wykonujących działalność leczniczą.

Pamiętaj!

Jeśli wizytacja wykaże postępowanie sprzeczne z zasadami etyki lub zawinione naruszenie przepisów, Okręgowa Rada Pielęgniarek i Położnych powiadamia Okręgowego Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej. Dzieje się tak również w przypadku odmowy poddania się kontroli (§ 16 ust. 3, § 12 ust. 2 ProcWiz).

Etap V: Twoje prawa i obowiązki w pigułce

W całym procesie wizytacji masz określone prawa, które chronią Cię przed arbitralnością kontroli, oraz obowiązki, z których musisz się wywiązać. Poniżej znajduje się zestawienie najważniejszych z nich, abyś mogła/mógł świadomie uczestniczyć w procedurze.

  • Do informacji: otrzymanie zawiadomienia o kontroli min. 7 dni przed jej terminem (§ 3 ust. 3 ProcWiz).
  • Do kontroli w godzinach pracy: wizytacja nie powinna odbywać się poza standardowymi godzinami funkcjonowania praktyki (§ 10 ProcWiz).
  • Do zgłaszania zastrzeżeń: prawo do kwestionowania ustaleń na różnych etapach (przed podpisaniem, przez odmowę podpisu, po jego otrzymaniu) (§ 13, § 15 ProcWiz).
  • Do bezstronnej oceny: możesz żądać wyłączenia wizytatora, jeśli istnieją wątpliwości co do jego obiektywizmu (§ 7 ProcWiz).
  • Do zachowania tajemnicy: masz gwarancję, że informacje o Twojej praktyce i pacjentach są chronione (§ 8 ProcWiz).
  • Do obecności: prawo do bycia obecnym przy czynnościach kontrolnych, w tym przy pobieraniu dowodów rzeczowych (§ 11 ust. 3 ProcWiz).
  • Umożliwienie kontroli: musisz pozwolić upoważnionemu zespołowi na przeprowadzenie czynności wizytacyjnych.
  • Udzielanie informacji: jesteś zobowiązana/y do udzielania wyjaśnień i udostępniania żądanej dokumentacji (§ 11 ProcWiz).
  • Współpraca techniczna: na prośbę wizytatorów musisz sporządzić niezbędne kserokopie, odpisy czy zestawienia (§ 11 ust. 4 ProcWiz).
  • Potwierdzanie zgodności: masz obowiązek potwierdzić zgodność sporządzonych kopii z oryginałami (§ 11 ust. 5 ProcWiz).
  • Realizacja zaleceń: jeśli zostaną wydane, musisz wdrożyć zalecenia powizytacyjne w wyznaczonym terminie (§ 16 ust. 2 ProcWiz).
  • Ciągła dbałość o standardy: podstawowym obowiązkiem jest prowadzenie praktyki zgodnie z prawem i aktualną wiedzą medyczną na co dzień.

Warto przeczytać!